ДҮНИЕ ЖҮЗІНДЕГІ ЕҢ ІРІ АҚШАЛАЙ ЕСЕП АЙЫРЫСУ ЖҮЙЕЛЕРІ

Authors

  • Кумарханова Нургуль Нурмышовна э.ғ.м., сеньор – лектор, Алматы технологиялық университеті
  • Джаксылыкова Акмарал Қуандыққызы Алматы технологиялық университеті, факультет «Экономика және бизнес», Қаржы мамандығы 3 курс студенті

Keywords:

ақшалай есеп айырысу жүйелері, халықаралық төлемдер, банк жүйесі, қаржы нарығы, электрондық төлемдер, трансшекаралық операциялар

Abstract

Бұл мақалада халықаралық деңгейде кең қолданылатын Visa, Mastercard және UnionPay ақшалай есеп айырысу жүйелерінің қалыптасу ерекшеліктері мен қазіргі қаржы нарығындағы орны қарастырылады. Қолма-қол ақшасыз есеп айырысулардың дамуы төлем жүйелерінің құрылымы мен қызмет ауқымын түбегейлі өзгертті. Зерттеу барысында аталған төлем жүйелерінің жұмыс істеу қағидаттары, географиялық таралуы және экономикалық ықпалына салыстырмалы талдау жасалады. Visa мен Mastercard жүйелері жаһандық нарықта трансұлттық сипатымен ерекшеленсе, UnionPay аймақтық негізде дамып, халықаралық деңгейде белсенді кеңею үрдісін көрсетуде. Мақалада төлем карталары арқылы жүзеге асатын операциялардың қауіпсіздігі, жылдамдығы және сенімділігі қаржы айналымының тұрақтылығына әсер ететін негізгі факторлар ретінде қарастырылады. Зерттеу нәтижелері халықаралық төлем жүйелерінің әлемдік қаржы инфрақұрылымындағы маңызын анықтауға мүмкіндік береді.

Published

2026-05-31

How to Cite

Кумарханова Нургуль Нурмышовна, & Джаксылыкова Акмарал Қуандыққызы. (2026). ДҮНИЕ ЖҮЗІНДЕГІ ЕҢ ІРІ АҚШАЛАЙ ЕСЕП АЙЫРЫСУ ЖҮЙЕЛЕРІ. Foundations and Trends in Research, (13). Retrieved from https://ojs.publisher.agency/index.php/FTR/article/view/8823

Issue

No. 13 (2026): Foundations and Trends in Research

Section

Economic Sciences

License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.