ОҚУШЫЛАРДЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ МӘДЕНИЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ ТӘРБИЕ ЖҰМЫСЫНЫҢ РӨЛІ

Abstract

Қазіргі жаһандану дәуірінде қоғамның тұрақты дамуы мен құқықтық мемлекеттің нығаюы азаматтардың құқықтық мәдениет деңгейімен тікелей байланысты. Қазақстан Республикасының стратегиялық даму бағыттарында заң үстемдігін қамтамасыз ету, азаматтардың құқықтық санасын арттыру және құқық бұзушылықтың алдын алу мәселелері басым міндеттердің бірі ретінде айқындалған. Осы тұрғыдан алғанда білім беру ұйымдарының алдында тұрған маңызды міндеттердің бірі – оқушылардың құқықтық мәдениетін қалыптастыру, олардың құқықтары мен міндеттерін терең түсінетін, заң талаптарын құрметтейтін, азаматтық жауапкершілігі жоғары тұлға тәрбиелеу болып табылады.
Қазақстан Республикасының Конституциясында адам құқықтары мен бостандықтары мемлекеттің ең қымбат қазынасы ретінде танылған. Сонымен қатар «Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңы, «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» Заңы, «Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтардың профилактикасы және балалардың қадағалаусыз және панасыз қалуының алдын алу туралы» Заңы, сондай-ақ тәрбие жұмысына қатысты нормативтік-құқықтық құжаттар өскелең ұрпақтың құқықтық тәрбиесіне ерекше назар аударуды талап етеді. Бұл құжаттарда білім беру ұйымдарының міндеті тек сапалы білім беру ғана емес, сонымен қатар заңды құрметтейтін, құқықтық мәдениеті жоғары азамат қалыптастыру екендігі нақты көрсетілген.
Ғылыми әдебиеттерде құқықтық мәдениет ұғымы құқықтық білімдердің, құқықтық сананың, құқықтық құндылықтардың және құқықтық мінез-құлықтың жиынтығы ретінде қарастырылады. Құқықтық мәдениеті қалыптасқан тұлға заң нормаларын біледі, өз құқықтары мен міндеттерін түсінеді, қоғамдық тәртіпті сақтауға жауапкершілікпен қарайды және құқықтық қатынастарға саналы түрде қатысады. Мұндай қасиеттер адамның тұлғалық дамуына, әлеуметтік бейімделуіне және қоғамдағы белсенді азаматтық ұстанымының қалыптасуына ықпал етеді.
Қазіргі таңда қоғамдағы әлеуметтік өзгерістер, ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы, жастардың интернет кеңістігін кеңінен пайдалануы құқықтық тәрбие беру мәселесінің өзектілігін бұрынғыдан да арттыра түсті. Сондықтан мектеп қабырғасынан бастап оқушылардың құқықтық мәдениетін қалыптастыру жүйелі әрі мақсатты ұйымдастырылған тәрбие жұмысының маңызды бағыты болып табылады.