LİNUX SİSTEMLƏRİNİN OPTİMALLAŞDIRILMASI: KERNEL, ŞƏBƏKƏ VƏ SERVER MÜHITI

Authors

  • Abdullayev V.H. t.e.n., dos.
  • Salmanov Tayfun Faiq oğlu ADNSU, Kompüter mühəndisliyi kafedrası, İxtisas: 060631 – Kompüter mühəndisliyi

Keywords:

Linux, kernel optimallaşdırması, şəbəkə konfiqurasiyası, server performansı, sysctl

Abstract

Bu məqalə Linux əməliyyat sistemlərinin məhsuldarlığının artırılması üçün kritik olan kernel, şəbəkə və server konfiqurasiyalarının optimallaşdırılması tədqiqatlarını əhatə edir. Müasir IT infrastrukturlarında Linux-un geniş tətbiqi, onun yüksək performanslı mühitlərdə effektivliyini tələb edir. Kernel parametrlərinin düzgün tənzimlənməsi aparat resurslarından istifadənin optimallığını təmin edir. Eyni zamanda, şəbəkə yığımı (network stack) və TCP/IP parametrlərinin incə tənzimlənməsi şəbəkə resurslarının maksimum bant genişliyində istifadəsinə imkan yaradır. Server optimallaşdırılması prosesi isə giriş/çıxış (I/O) əməliyyatlarının səmərələşdirilməsi, yaddaşın effektiv idarə olunması və proses planlayıcılarının (process scheduler) tənzimlənməsini özündə birləşdirir. Aparılan təhlillər təsdiqləyir ki, sistemli və kompleks optimallaşdırma yanaşmaları sistemin ümumi məhsuldarlıq göstəricilərini 30-50% aralığında yüksəldə bilər. Məqalədə, həmçinin, sistemin monitorinqi və optimallaşdırılması üçün istifadə olunan müxtəlif alətlərin müqayisəli analizi verilmiş və sistem administratorları üçün vacib olan praktiki tövsiyələr təqdim edilmişdir.

Published

2026-05-31

How to Cite

Abdullayev V.H., & Salmanov Tayfun Faiq oğlu. (2026). LİNUX SİSTEMLƏRİNİN OPTİMALLAŞDIRILMASI: KERNEL, ŞƏBƏKƏ VƏ SERVER MÜHITI. Foundations and Trends in Research, (13). Retrieved from https://ojs.publisher.agency/index.php/FTR/article/view/8837