XARİCİ DİLİN ÖYRƏNİLMƏSİ VƏ TƏDRİSİNDƏ SÜNİ İNTELLEKT

Abstract

XXI əsrdə elm və texnologiyanın sürətli inkişafı insan fəaliyyətinin demək olar ki, bütün sahələrində ciddi dəyişikliklərə səbəb olmuşdur. Təhsil də bu transformasiya prosesindən kənarda qalmamışdır. İnformasiya-kommunikasiya texnologiyalarının tədris prosesinə daxil olması nəticəsində biliklərin əldə edilməsi, saxlanılması və ötürülməsi ilə yanaşı, öyrənmə və tədrisin təşkili formaları da dəyişmişdir. Bu dəyişikliklər xarici dil tədrisində daha aydın şəkildə müşahidə olunur. Xarici dilin öyrənilməsi artıq yalnız auditoriyada müəllimin izahını dinləmək və dərslikdə verilmiş tapşırıqları yerinə yetirməklə məhdudlaşmır. Elektron lüğətlər, onlayn təhsil platformaları, mobil tətbiqlər, videokonfrans vasitələri, avtomatik tərcümə sistemləri və müxtəlif rəqəmsal resurslar dil öyrənənlərə istənilən vaxt və məkanda dil üzərində işləmək imkanı verir.

Bu texnoloji inkişafın ən yeni mərhələsini süni intellekt təşkil edir. Süni intellekt uzun müddətdir müxtəlif sahələrdə istifadə edilsə də, generativ süni intellekt sistemlərinin geniş yayılması onun təhsil sahəsində tətbiqini tamamilə yeni səviyyəyə çıxarmışdır. Xüsusilə böyük dil modelləri əsasında fəaliyyət göstərən sistemlər insan dilini emal etmək, suallara cavab vermək, mətn yaratmaq, dialoq aparmaq, mətnləri təhlil etmək, tərcümə etmək və istifadəçinin tələbinə uyğun müxtəlif öyrənmə materialları hazırlamaq imkanına malikdir. Bu xüsusiyyətlər xarici dilin öyrənilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır, çünki dil tədrisinin mərkəzində məhz dilin yaradılması, anlaşılması və kommunikativ məqsədlərlə istifadəsi dayanır.