БИОЛОГИЯЛЫҚ БЕЛСЕНДІЛІКТІ ДӘЛ БАПТАУ ҮШІН КҮМІС ХЛОРИДІ МЕН БАМБУСУРИЛ НЕГІЗІНДЕГІ НАНОБӨЛШЕКТЕР

Abstract

Қазіргі уақытта күміс (Ag), алтын (Au) және мыс (Cu) негізіндегі металл нанобөлшектері биосенсорлар ретінде, катализде, мақсатты және бақыланатын дәрі-дәрмектерді жеткізу, антибиотикалық терапия үшін кеңінен қолданылады. Наиболее изученными среди всех наночастиц являются наночастицы на основе серебра из-за их высокой антибактериальной активности  по отношению к микробам, вирусам, и грибам [1]. Күміс нанобөлшектердің қасиеттері олардың мөлшері мен пішініне тікелей байланысты. Күміс нанобөлшектерінде негізінен 20-дан 15000-ға дейін күміс атомдары болады, ал күміс нанобөлшектерінің мөлшері 1-ден 100 нм-ге дейін өзгереді [2]. Бетінің ауданы мен көлемінің арақатынасының үлкен болуына байланысты күміс нанобөлшектері тіпті төмен концентрацияларда да керемет микробқа қарсы белсенділікті көрсетеді [3].

Күміс нанобөлшектерді аэробты және анаэробты микробтарды жою үшін пайдалануға болады [4]. AgNP Бактерияға қарсы қасиеттері олардың метаболикалық ферменттердің S-S дисульфидті байланысымен әрекеттесуіне, жасушаларды ыдыратуына және тыныс алу тізбектерін бұзуына байланысты [5].  Күміс нанобөлшектері бактериялармен байланысқа түскенде, олар жасуша қабырғасына және жасуша мембранасына жабысады.  Байланысқаннан кейін күмістің бір бөлігі ішке қарай өтіп, ДНҚ және РНҚ сияқты фосфаты бар қосылыстармен әрекеттеседі, ал екінші бөлігі мембранадағы күкірт бар ақуыздарға жабысады [6]. Осылайша, күміс нанобөлшектерін енгізу репликацияны тежейді және жасуша өлімін тудыруы үшін жеткілікті. Сондай-ақ, сұйықтықтармен байланыста болған кезде күміс иондануға бейім, бұл нанобөлшектердің бактерицидтік белсенділігінің жоғарылауына әкеледі.