Modern Scientific Method

EFFECTIVE MANAGEMENT MODEL OF A TEACHING AND METHODOLOGICAL CENTER IN SUPPORTING TEACHERS’ PROFESSIONAL DEVELOPMENT: STRATEGIES FOR IMPLEMENTING INNOVATIVE PROJECTS IN THE CONTEXT OF DIGITAL TRANSFORMATION

Kabdrashova Moldir Dauletkyzy — 2026-01-19

In the context of rapid digital transformation, educational systems face growing demands for flexibility, innovation, and continuous professional development of teachers. Teaching and methodological centers play a critical role in coordinating these processes; however, traditional management approaches often fail to respond effectively to the challenges of digitalization. This article proposes an effective management model for a teaching and methodological center aimed at supporting teachers’ professional development through the implementation of innovative projects.

The study is based on a mixed-methods approach combining managerial analysis, practical experience in educational institutions, and comparative insights aligned with international practices. The proposed model integrates strategic management, digital tools, project-based learning, and data-driven decision-making. The findings demonstrate that a structured, innovation-oriented management model enhances teachers’ professional competencies, increases institutional adaptability, and fosters sustainable educational development. The results may be of interest to educational administrators, policymakers, and international partners seeking scalable solutions in digitally transforming education systems.

The Impact of Management on Startup Efficiency and Success: Evidence from Georgia

Eka Chokheli — 2026-01-19

This study investigates the managerial factors influencing the performance and market establishment of startups in Georgia between 2018 and 2025. Using a mixed-methods approach, the research combines qualitative insights from 60 startups supported by the Georgian Innovation and Technology Agency (GITA) with quantitative analysis of managerial practices, organizational structures, and resource allocation. Findings reveal that inadequate planning, limited leadership capacity, and suboptimal resource management significantly hinder startup growth and scalability. Startups that effectively integrate strategic decision-making, structured managerial processes (planning, organizing, leading, controlling), and financial support demonstrate higher innovation output and faster market penetration.Based on these results, the study proposes an original management framework for startups, conceptualizing success as a multi-stage process encompassing idea generation, product development, market introduction, managerial execution, and financial facilitation. The framework emphasizes the interplay between internal managerial capabilities and external ecosystem support, providing actionable guidance for entrepreneurs, investors, and policymakers to enhance startup sustainability and scalability in emerging markets

МЕДИКО-ЭКОНОМИЧЕСКАЯ ЭФФЕКТИВНОСТЬ ОРГАНИЗАЦИОННЫХ МОДЕЛЕЙ ЭКСТРЕННОЙ СОСУДИСТОЙ ХИРУРГИИ В СИСТЕМЕ ЗДРАВООХРАНЕНИЯ

Имангалиев Аскар Мелисович — 2026-01-19

В статье рассматриваются вопросы медико-экономической эффективности организационных моделей экстренной сосудистой хирургии в системе здравоохранения. Актуальность исследования обусловлена ростом заболеваемости сердечно-сосудистыми заболеваниями, высокой стоимостью экстренных сосудистых вмешательств и необходимостью рационального использования ограниченных ресурсов. На основе теоретических положений медико-экономической оценки, а также анализа международного и национального опыта обоснована значимость выбора оптимальных организационных моделей оказания экстренной сосудистой помощи. Показано, что внедрение эффективных управленческих и организационных решений способствует улучшению клинических исходов, снижению уровня инвалидизации и повышению экономической устойчивости системы здравоохранения. Результаты исследования представляют практический интерес для специалистов в области экономики здравоохранения и управления медицинскими организациями.

ADJUSTMENT COSTS AND ORGANIZATIONAL INERTIA IN UNIVERSITY DIGITAL TRANSFORMATION: EVIDENCE FROM CHINESE HIGHER EDUCATION INSTITUTIONS

Li Cunhao — 2026-01-19

With the in-depth advancement of the national education digitalization strategy and the global wave of digital economy, Chinese higher education institutions are facing an inevitable trend of digital transformation, which is not only a key path to enhance educational quality and management efficiency but also a core requirement to adapt to the new round of technological revolution. However, the transformation process is constrained by dual interrelated factors: adjustment costs and organizational inertia, which interact with each other and have become key obstacles to the high-quality and in-depth development of university digitalization. Based on the balanced panel data of 632 public and private universities in China from 2021 to 2024, this paper constructs a static panel data model from the perspective of higher education economics, systematically explores the composition structure, formation mechanism and influencing factors of adjustment costs in university digital transformation, and empirically analyzes the interaction effect and internal transmission mechanism between organizational inertia and adjustment costs. The research finds that: adjustment costs in university digital transformation are composed of explicit costs (infrastructure investment, technical procurement, professional training) and implicit costs (time loss, organizational trust consumption, opportunity cost), among which implicit costs account for 42.3% of the total adjustment costs, showing a characteristic of "implicit cost-dominated"; organizational inertia, represented by structural rigidity, path dependence of resource allocation, and cognitive limitations of decision-makers, significantly increases the marginal adjustment costs of digital transformation through substitution, amplification and delay mechanisms, and this effect is more prominent in local undergraduate universities and private universities with relatively weak resource endowments; the improvement of digital governance capacity and the optimization of incentive mechanisms can effectively weaken the negative interaction between organizational inertia and adjustment costs, and the regulatory effect of digital governance capacity is more significant in "Double First-Class" universities. This paper enriches the research on the economic mechanism of university digital transformation, expands the application scenario of adjustment cost theory in the public service field, and provides theoretical reference and practical suggestions for Chinese universities to reduce transformation costs, overcome organizational inertia and promote high-quality digital development.

INTEGRATING ESG PRINCIPLES FOR SUSTAINABLE GLOBAL HEALTHCARE: AN ANALYSIS OF BEST PRACTICES

YERLAN KUKUBASSOV — 2026-01-19

The healthcare industry, as a key factor in ensuring human well-being, is increasingly subject to scrutiny for compliance with environmental, social, and corporate governance (ESG) principles. Our study focuses on the ten most influential documents on ESG in healthcare, selected based on citations in Scopus. As part of a comparative analysis, we examine various scientific publications to understand how ESG integration can contribute to the sustainable development of the healthcare sector, contributing to the achievement of the Sustainable Development Goals (SDGs). By comparing best practices, we identify the impact of ESG principles on the industry's marketing and financial performance

ОЦЕНКА ЭФФЕКТИВНОСТИ ИНТЕГРАЦИИ CRM-СИСТЕМ С УЧЕТНЫМИ ПЛАТФОРМАМИ В ТОРГОВЫХ ОРГАНИЗАЦИЯХ КАЗАХСТАНА

ТЕКЕНОВА АСЕЛЬ УЗАКОВНА — 2026-01-19

В статье представлена оценка эффективности интеграции CRM-систем с учетными (ERP) платформами в торговых организациях Республики Казахстан. Исследование основано на эмпирических данных, полученных в ходе онлайн-опроса 80 торговых компаний в 2025 году. Рассмотрены ключевые преимущества интеграции, ее влияние на финансово-экономические и операционные показатели, а также предложен методический подход к количественной оценке эффективности интеграции [Laudon & Laudon, 2022; O’Leary, 2021]. На основе результатов исследования сформулированы практические рекомендации для торговых организаций.

Адам генетикасы және медициналық биология (10-сынып) (Авторлық бағдарламаны тәжірибеде қолдану және зерттеу нәтижелері)

Утешова Гулдана Алимжановна — 2026-01-19

Бұл мақалада 10-сынып оқушыларына арналған «Адам генетикасы және медициналық биология» авторлық бағдарламасын тәжірибеде қолдану нәтижелері баяндалады. Бағдарлама генетикалық сауаттылықты арттыру, тұқымқуалаушылық заңдылықтарын түсіндіру, медициналық биологияның қазіргі бағыттарымен таныстыруды көздейді. Зерттеу барысында қолданылған әдістер, оқу үдерісіндегі тиімді технологиялар, оқушылардың нәтижелері мен бағдарламаның артықшылықтары талданады. Авторлық әдістеменің тиімділігі тәжірибелік сабақтар, зертханалық жұмыстар мен жобалық оқу арқылы дәлелденді. Сонымен қатар, бағдарлама оқушылардың зерттеушілік дағдыларын дамытып, ғылыми ойлауға бейімделуіне ықпал етті. Жүргізілген талдау нәтижелері бұл әдістеменің биология пәнін тереңдетіп оқытуда жоғары тиімділік көрсеткенін дәлелдейді

Жасуша және өмір құпиясы (10-сынып) (Авторлық бағдарламаны тәжірибеде қолдану және зерттеу нәтижелері)

Жолдасова Айжан Касымбековна — 2026-01-19

Бұл әдістемелік мақалада 10-сынып биология курсындағы «Жасуша және өмір құпиясы» тақырыбын оқытудың заманауи әдістемелік жолдары қарастырылады. Мақаланың негізгі мақсаты – оқушылардың жасуша туралы ғылыми түсінігін тереңдету, тірі ағзалардың құрылымдық-функционалдық бірлігі ретіндегі жасушаның рөлін жүйелі түрде меңгерту. Зерттеу барысында цифрлық білім беру технологияларын, зерттеушілік және жобалық оқыту әдістерін қолдану тиімділігі талданады. Авторлық әдістеме оқушылардың функционалдық сауаттылығын, сыни ойлауын және биологиялық құзыреттілігін дамытуға бағытталған

Analysis of Moral Teachings and Concepts of Virtues in Medieval Arab-Muslim Philosophy

Arinova Olga Tastanbekovna — 2026-01-19

Medieval Arab-Muslim philosophy represents one of the most significant stages in the history of world philosophical thought. Within this tradition, a profound understanding of the ancient philosophical heritage, particularly the ideas of Plato, Aristotle, and the Neoplatonists, took place within the context of the Islamic worldview. Moral issues related to questions of virtue, the purpose of human life, happiness, and spiritual perfection occupy a special place in the works of Muslim philosophers.

Moral philosophy in the Arab-Muslim tradition was not considered in isolation from other branches of philosophy. It was closely linked to ontology, the doctrine of the soul, political philosophy, and theology. Ethics was viewed as practical knowledge aimed at shaping a harmonious individual and a just society, consistent with both the demands of reason and the precepts of religion.

The problem of humanity occupies a central place in medieval Arab-Muslim philosophy. Understanding human nature, its place in the world, the relationship between body and soul, reason and faith, freedom and predestination became one of the key tasks of philosophical thought in the Islamic world. In the context of the close interaction between religious revelation and rational philosophical knowledge, an original anthropological tradition emerged, distinct from both ancient and medieval Christian Philosophy.

HISTORY AND FUTUROLOGY OF RELIGION (Philosophical and Civilizational Aspect)

Ali Abasov — 2026-01-19

Purpose of the article. The purpose of this study is to present a philosophical and futurological investigation of religion as a dynamic and self-developing phenomenon of human civilization. The authors seek to demonstrate that religion does not disappear under the influence of modernization and technology, but rather transforms, acquiring new forms of spirituality, meaning, and communication in the era of artificial intelligence, digitalization, and global cultural shifts. Particular attention is devoted to a comparative-civilizational analysis of the evolution of religious consciousness in the East and West, as well as to exploring possible scenarios for its future.

Degree of research elaboration. The relationship between religion and the future remains insufficiently developed in Russian philosophy. Traditionally, religion has been studied in historical-philosophical and sociological contexts (Toynbee, Berdyaev, Jung, Fromm), whereas its futurological dimension has long remained peripheral. In Western thought, this topic has been actively discussed in the works of R. Stark and W. Bainbridge, R. Unger, Y. Harari, Ch. Taylor, H. Campbell, and L. Floridi. In Azerbaijani and post-Soviet humanistic scholarship (A. Abbasov, E. Mammadov, E. Nasirov), there have been attempts to integrate religious issues into the context of civilizational and technological development; however, a systematic futurological model of religion as a phenomenon of spiritual self-renewal has not yet been fully developed.

Methods and methodology:

The research is based on an interdisciplinary methodology that includes:

Philosophical–ontological analysis (Berdyaev, Jaspers, Heidegger);

Civilizational–historical approach (Toynbee, Huntington, al-Farabi, Ibn Khaldun);

Futurological forecasting (Turchin, Morin, Batin);

Comparative and hermeneutic analysis of religious texts;

Elements of the sociology of religion and post-secular theory (Berger, Habermas, Casanova).

Methodologically, the study is grounded in the principles of non-linear development, synergetics, the interrelation between the rational and the sacred, and the concept of a “post-secular synthesis,” in which faith is regarded as a form of intellectual and cultural adaptation of humankind to new conditions of existence.

Novelty of the research:

For the first time in the national philosophical literature, a systematic definition of “futurology of religion” is proposed as a philosophical direction exploring the potential evolutions of the sacred in the future world.
A classification of seven scenarios for the future of religion has been developed (secular-technological, neo-religious, digital, post-religious, traditionalist, techno-theological, and eco-religious), based on a comparative analysis of Western and Eastern civilizational models.
It is shown that religion should be understood not as a relic of the past but as a mechanism of cultural self-renewal, capable of integrating the achievements of science, technology, and humanistic values.
The concept of the “techno-sacred” is introduced — a new form of spirituality emerging at the intersection of artificial intelligence, media environments, and the philosophy of consciousness.
The idea of a “religion of Humanity and the Earth” is proposed as a possible metaphysics of the twenty-first century, uniting the noospheric and anthropological dimensions of faith.

Conclusions

Religion, while undergoing a crisis of traditional institutions, enters a phase of transformation — from dogmatic to dialogical, from external to internal, from ecclesiastical to digital.

The process of secularization does not mark the end of faith but leads to the pluralization of the sacred - the emergence of numerous new spiritual practices and identities.
The future of religion will be defined not by opposition to science but by their mutual integration: religion increasingly becomes a domain of ethical oversight and humanistic regulation of technology.

In the civilizational context, one can anticipate the hybridization of religious forms, in which Islamic rationality, Eastern mystical tradition, and Western ethics of reason may converge into a new metaphysics of the unity of humanity, nature, and intelligence.

The futurology of religion thus opens the way toward a philosophy of the spiritual future, in which faith retains its role as a meaning-giving foundation, and religious thinking becomes a form of self-awareness of human reason in the age of posthumanism.

Физика және көлік: практикалық білім және функционалдық дағдыны ұштастыру

Бибатырова Гулбадам Калдаровна — 2026-01-19

Бұл мақалада физика пәнін оқыту барысында көлік саласымен байланысты практикалық білімді кіріктіру арқылы оқушылардың функционалдық сауаттылығын арттыру мәселесі қарастырылады. Авторлық әдістеме негізінде жүргізілген сабақтар мен жобалық жұмыстардың нәтижелері талданып, оқушылардың танымдық белсенділігі, пәнге қызығушылығы және өмірлік дағдыларының қалыптасуына ықпалы айқындалады. Әдістеме көлік түрлерінің қозғалыс динамикасы, энергия үнемдеу, қауіпсіздік мәдениеті және заманауи технологиялар контекстінде құрылады. Зерттеу нәтижелері интеграцияланған оқыту моделінің тиімділігін дәлелдейді

Физика сабағында зерттеу сұрағын құрастыру арқылы жобалық-зерттеу құзыреттілігін қалыптастыру (8-9 сыныптар) (Авторлық бағдарламаны тәжірибеде қолдану және зерттеу нәтижелері)

Набатов Раим Кенжебекович — 2026-01-19

Бұл мақалада 8-9 сынып оқушыларының жобалық-зерттеу құзыреттілігін дамытуда «зерттеу сұрағын құрастыру» тәсілін қолдануға негізделген авторлық бағдарламаны тәжірибеде енгізу нәтижелері қарастырылады. Бағдарлама физика сабақтары мен зертханалық-практикалық жұмыстарды жобалық-зерттеу форматында ұйымдастыруды көздейді. Зерттеу сұрағын құрастыру оқушылардың ғылыми ойлауын, мәселені анықтау, болжам жасау, дерек жинау және нәтижені интерпретациялау дағдыларын дамытуға ықпал етті. Мақалада әдістеменің мазмұны, оны сабақ тәжірибесіне енгізу кезеңдері, оқушылар жұмыстарының үлгілері, алынған нәтижелер мен қиындықтар талданады. Авторлық тәсіл оқушылардың зерттеушілік белсенділігі мен пәнге қызығушылығын арттырғаны дәлелденді

Temporal-Field Interpretation of Quantum Decoherence

Andriy Lemeshko — 2026-01-19

Quantum decoherence is conventionally understood as an environment-induced loss of phase coherence, described operationally through reduced density matrices and effective noise models. While this framework successfully captures how decoherence occurs, it leaves open the deeper physical question of why quantum phase coherence is generically fragile and lacks intrinsic protection.

In this work, we propose a reinterpretation of decoherence within the Temporal Theory of the Universe (TTU), where time is treated as a physical field rather than an external parameter. We argue that decoherence can be understood as a manifestation of temporal-field inhomogeneity: a breakdown of global phase synchronization caused by spatial and temporal gradients of the underlying time field. Within this perspective, environmental noise and non-Markovian effects emerge as effective descriptions of deeper temporal misalignment rather than fundamental sources of randomness.

We demonstrate how temporal-field inhomogeneity naturally induces phase damping in the reduced density matrix, leading to decoherence without invoking irreversible information loss. The framework remains fully compatible with standard quantum mechanics at the operational level, while offering a novel physical substrate for coherence, noise, and temporal memory effects. Finally, we outline several experimentally discriminable consequences of this interpretation, positioning it as a falsifiable and conceptually economical extension of existing decoherence theory.

PEDAGOGICAL OPPORTUNITIES OF TEACHING ENGLISH IN HIGHER EDUCATION BASED ON ARTIFICIAL INTELLIGENCE

Yertayeva Lazzat — 2026-01-19

This article examines the pedagogical opportunities of integrating artificial intelligence (AI) into the process of teaching English in higher education institutions. The study focuses on the role of AI in developing language skills, its potential for personalizing instruction, and its impact on enhancing students’ cognitive engagement. The research is based on a descriptive-analytical methodology and includes a theoretical analysis of domestic and international studies in the fields of linguodidactics, pedagogy, and digital education. The findings indicate that the targeted application of AI, guided by didactic principles, increases the effectiveness of English language teaching. Moreover, AI is presented not as a tool to replace the teacher, but as a pedagogical resource that enriches the learning process.

ОСОБЕННОСТИ ПРЕПОДАВАНИЯ АНГЛИЙСКОГО ЯЗЫКА СТУДЕНТАМ ИНЖЕНЕРНЫХ СПЕЦИАЛЬНОСТЕЙ (НА ПРИМЕРЕ ЦИФРОВОЙ ЭНЕРГЕТИКИ)

Есенова Эльмира Мингазиловна — 2026-01-19

В статье рассматриваются методические особенности обучения английскому языку студентов специальности «Цифровая энергетика» в высшем учебном заведении. Особое внимание уделяется работе над профессиональной лексикой и англоязычными текстами с учетом инженерного профиля обучающихся. Описываются современные подходы к отбору и освоению терминологии, этапы работы с профессионально-ориентированными текстами, а также возможности использования новых образовательных технологий, включая элементы искусственного интеллекта и data-driven learning. Практические примеры основаны на опыте преподавания в Алматинский технологический университет. Материалы статьи могут быть полезны преподавателям английского языка, работающим со студентами технических и инженерных специальностей, а также молодым специалистам, начинающим профессиональную педагогическую деятельность

Variations of English: Linguistic Diversity, Global Spread, and Sociocultural Implications

Asmar Karimli — 2026-01-19

English is one of the most widely spoken languages in the world and exhibits extensive variation across geographical, social, and functional contexts. These variations have developed due to historical processes such as colonization, migration, language contact, and globalization. This article provides a comprehensive examination of the major types of variation in English, including regional, social, stylistic, and functional variation. Particular emphasis is placed on the concept of World Englishes and English as a Lingua Franca (ELF), highlighting the legitimacy and systematic nature of non-native varieties. The article also discusses the implications of English variation for language teaching, language policy, and intercultural communication. Understanding English variation is essential for promoting linguistic tolerance and effective global communication.

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы жинақтаған нақыл сөздер жинағы: дереккөздік және мазмұндық сипаты

Құндақбаева Ләйлі Шегебайқызы — 2026-01-19

This article provides a scholarly analysis of the Collection of Aphorisms compiled by the prominent Kazakh poet and educator Turmagambet Iztileuuly. The study identifies the thematic and semantic structure of the aphorisms, as well as their educational and worldview significance. The research demonstrates the continuity of the texts with folk worldview and traditional ethical principles, and examines Turmagambet Iztileuuly’s role in collecting and systematizing spiritual heritage. In addition, the article highlights the source value of the Collection of Aphorisms in preserving Kazakh spiritual culture and folk wisdom. The findings of the study provide a basis for evaluating the collection from the perspectives of literary studies, folklore studies, and textual criticism.

Қазақ тілі сабағында бастауыш сынып оқушыларының оқылым, жазылым дағдыларын дамыту әдістемесі (2-сынып) (Авторлық бағдарламаны тәжірибеде қолдану және зерттеу нәтижелері)

Баубекова Базаркул Есенбаевна — 2026-01-19

Бұл әдістемелік мақалада 2-сынып оқушыларының қазақ тілі сабағында оқылым және жазылым дағдыларын жүйелі түрде дамытуға бағытталған тиімді әдістер мен тәсілдер қарастырылады. Бастауыш мектеп кезеңі – оқушының тілдік қабілеттерінің қалыптасуындағы шешуші кезең. Осы кезеңде оқылым арқылы мәтінді түсіну, негізгі ойды анықтау, ал жазылым арқылы ойын жүйелі, сауатты жеткізу дағдылары дамиды. Мақалада оқылым мен жазылымды кіріктіре оқытудың маңызы, ойын технологиялары, визуалды материалдар, деңгейлік тапсырмалар және цифрлық ресурстарды қолдану жолдары сипатталады. Ұсынылған әдістеме практикада сынақтан өтіп, оның тиімділігі оқу жетістіктерінің өсуімен дәлелденеді

Сөйлеу мәдениеті және шығармашылық ойлау (4-сынып)

Халиева Багила Ермеккызы — 2026-01-19

Бұл мақалада 4-сынып оқушыларының сөйлеу мәдениеті мен шығармашылық ойлауын дамытуға бағытталған авторлық бағдарламаның мазмұны, оны жүзеге асыру әдістері, тәжірибе барысында алынған нәтижелер талданады. Бағдарлама оқушылардың ауызша және жазбаша сөйлеу қабілеттерін арттыру, сөздік қорын байыту, логикалық ойлау мен қиялын дамытуға арналған заманауи әдіс-тәсілдерге негізделген. Сонымен бірге, зерттеу нәтижелері бағдарламаның тиімділігін дәлелдеп, оны білім беру үдерісіне енгізудің артықшылықтары мен шектеулерін айқындайды. Бағдарлама құрылымында оқушының тұлғалық дамуын қолдайтын тапсырмалар жүйесі мен рефлексия элементтері қамтылған. Зерттеу барысында оқушылардың коммуникативтік белсенділігі мен шығармашылық инициативасының айтарлықтай артқаны байқалды, бұл әдістеменің практикалық құндылығын көрсетеді

Жазылым мен тыңдалым дағдысын меңгертудің түрлі әдіс-тәсілдері (7-8-сыныптар) (Авторлық бағдарламаны тәжірибеде қолдану және зерттеу нәтижелері)

Умбетаева Гулмира Затиллаевна — 2026-01-19

Бұл мақалада 7-8-сынып оқушыларының жазылым және тыңдалым дағдыларын дамытуға бағытталған түрлі тиімді әдіс-тәсілдер қарастырылады. Жазылым мен тыңдалым – тілдік құзыреттіліктің негізгі компоненттері ретінде оқушының коммуникативтік, танымдық және әлеуметтік дағдыларын қалыптастыруда маңызды орын алады. Мақалада осы дағдыларды қалыптастыруға арналған инновациялық әдістер, цифрлық ресурстарды пайдалану мүмкіндіктері, жобалық және коммуникативтік оқыту технологиялары ұсынылады. Сонымен бірге әдістемені қолдану тәжірибесі, нәтижелері мен тиімділігіне талдау жасалып, педагогтерге арналған практикалық ұсыныстар берілген

Жоғары сынып оқушыларының кәсіпкерлік дағдыларын қалыптастырудың педагогикалық шарттары мен тиімділігі

Сандыбай Аружан — 2026-01-19

Мақала жоғары сынып оқушыларының кәсіпкерлік дағдыларын қалыптастырудың педагогикалық шарттары мен олардың білім беру үдерісіндегі тиімділігін талдауға арналған. Зерттеудің өзектілігі қазіргі қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық өзгерістер, еңбек нарығы талаптарының жаңаруы және жастардың кәсіпкерлік ойлауын ерте жастан қалыптастыру қажеттілігімен айқындалады. Жұмыста кәсіпкерлік дағдыларды қалыптастырудың негізгі педагогикалық шарттары: мазмұндық, ұйымдастырушылық-педагогикалық және психологиялық-педагогикалық аспектілер қарастырылады. Сонымен қатар, кәсіпкерлікке бағытталған білім беру бағдарламалары, жобалық және тәжірибеге негізделген оқыту, мектеп пен әлеуметтік серіктестер арасындағы өзара әрекеттестік механизмдерінің тиімділігі талданады. Зерттеу нәтижелері жоғары сынып оқушыларының кәсіпкерлік құзыреттілігін дамытуда педагогикалық шарттарды кешенді түрде іске асырудың маңыздылығын көрсетеді

Статические пространственные отношения в английском инемецком языках при помощи глаголов

Аухадиева Зауреш Жумабаевна — 2026-01-19

Характерной чертой глаголов статики является их способность указывать на местонахождение или расположение предметов в пространстве относительно ориентира. При выражении статических пространственных отношений большую роль играют группы глаголов со значением местонахождения, пребывания, устанавливающие отношения между ориентиром и ориентируемым. К числу таких глаголов относятся:

1) глаголы со значением расположения на местности: to be located, to lie, to stand/sich befinden, liegen, stehen (о предметах), to be, to be, to hang/sich aufhalten, sein, hängen;

2) глаголы со значением размещения (о людях) в открытом и закрытом пространстве: to live, to dwell, to reside, to settle, to stay, to live, to linger, to inhabit/wohnen, hausen, residieren, siedeln, sich aufhalten, leben, weilen, einwohnen, bewohnen;

3) глаголы со значением состояния людей to sit, to stan, to lie down, to squat, to rest, to kneel, to sleep/sitzen, stehen, liegen, hocken, ruhen, knien, schlafen;

4) экзистенциональные глаголы: to take place, to happen, to occur, to exist, to live, to take place, to happen, to be/stattfinden, geschehen, sich erreignen, existieren, leben, sich zutragen, sich abspielen, sein.

Дидактические функции современного учебника: основные аспекты

Абишева С. А. — 2026-01-19

This article analyzes current requirements for textbook publication in the context of updated educational standards and the digitalization of education. It examines the key quality criteria for textbook publications, including scientific validity, methodological integrity, and compliance with educational standards. Particular attention is paid to textbook structure, didactic design, and the use of digital educational resources. It concludes that a comprehensive approach to the creation of modern textbooks is essential

ФИЗИКАНЫ ОҚЫТУДА ЖОБА ӘДІСІН ҚОЛДАНУДЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ

Нурадин Асылнұр Бақытжанқызы — 2026-01-19

Бұл мақалада физика пәнін оқытуда жобалық әдісті қолданудың әдістемелік негіздері қарастырылды. Мақалада жобалық оқытудың теориялық қағидалары, құрылымдық кезеңдері, түрлері және физиканы оқытудағы педагогикалық артықшылықтары талданады. Ньютонның екінші заңы бойынша күш, масса және үдеу арасындағы байланысты тәжірибелік жолмен зерттеу мысалы келтіріліп, оқушылардың зерттеушілік және эксперименттік дағдыларының қалыптасуы, теориялық білімнің тәжірибелік мәні, шығармашылық және коммуникативтік қабілеттері қалай дамитыны көрсетілген. Зерттеу нәтижелері жобалық әдістің физика пәнін оқытудың тиімді құралдары қатарында екенін, оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып, білімді өз бетімен меңгеруге ықпал ететінін дәлелдейді

ДЖОУЛЬ-ЛЕНЦ ЗАҢЫН ИНТЕРАКТИВТІ ТЕХНОЛОГИЯЛАР НЕГІЗІНДЕ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ

Есениязқызы Мәдина — 2026-01-19

Мақалада Джоуль-Ленц заңын оқытуда интерактивті технологияларды пайдаланудың әдістемелік ерекшеліктері қарастырылған. Зерттеудің мақсаты – оқушылардың электр тогының жылулық әсері жөніндегі білімдерін тереңдету, теориялық түсініктерді тәжірибелік дағдылармен ұштастыру және оқу процесінің тиімділігін арттыру болып табылады. Зерттеу барысында ғылыми-әдістемелік әдебиеттерге талдау жасалып, Джоуль-Ленц заңын оқытуда қолдануға болатын виртуалды зертханалар, компьютерлік симуляциялар және мультимедиялық ресурстар іріктелді. Оларды оқу процесіне енгізу арқылы оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыру, заңның физикалық мәнін визуалды түрде түсіндіру және тәжірибелік есептерді орындау барысында қолданудың тиімділігі көрсетілді. Эксперимент нәтижелері интерактивті технологиялардың оқушылардың танымдық белсенділігін арттыруға, ғылыми ойлау қабілетін дамытуға және білімді практикалық жағдайда қолдану дағдыларын жетілдіруге ықпал ететінін дәлелдеді

Приложение Euclidea как инструмент развития геометрического мышления у детей

Есенгелді Нұрдәулет Ералыұлы — 2026-01-19

В статье рассматривается потенциал использования мобильного приложения Euclidea как инструмента развития геометрического мышления у детей. Актуальность исследования обусловлена снижением интереса к геометрии у школьников и недостатком наглядных, интерактивных средств, позволяющих выстраивать собственную стратегию решения задач. Цель работы – проанализировать дидактические возможности Euclidea и показать, каким образом задачи на геометрические построения в игровом формате способствуют формированию пространственных представлений, логического мышления и навыков планирования решения. В статье описаны ключевые функциональные особенности приложения, выделены типы развиваемых умений, предложены примеры методических сценариев интеграции Euclidea в уроки геометрии, домашнюю и внеурочную деятельность. Отмечены ограничения использования цифрового ресурса и условия его эффективного применения в учебном процессе. Сделан вывод о том, что Euclidea может выступать ценным дополнением к традиционному обучению геометрии, при условии осознанного педагогического сопровождения и целенаправленного отбора задач.

DEVELOPING ENTREPRENEURIAL THINKING IN PRE-SERVICE PRIMARY SCHOOL TEACHERS THROUGH A BUSINESS-ORIENTED COURSE

Balginbayeva Nurzhaugan Erikovna — 2026-01-19

The growing complexity of contemporary educational systems requires teachers who are capable of acting proactively, creatively, and innovatively in response to social and institutional challenges. Entrepreneurial thinking has therefore emerged as a crucial transversal competence for educators, particularly at the primary school level, where foundational learning dispositions are formed. This conceptual paper examines the potential of a business-oriented course as a pedagogical tool for developing entrepreneurial thinking among pre-service primary school teachers. Drawing on international research in entrepreneurship education and teacher education, the article analyzes the theoretical foundations of entrepreneurial thinking, its relevance to the teaching profession, and the pedagogical logic of integrating business-oriented learning into initial teacher education. The paper proposes a conceptual model of a business-oriented course tailored to pre-service primary teachers and discusses its expected educational outcomes. The study contributes to the theoretical discourse on teacher entrepreneurship and offers curriculum-level and policy-level implications for higher education.

Communicative teaching of EL is very important for the pilots future activity

Khanim Yolchiyeva — 2026-01-19

Communivative language teaching is based on a number of typical features of the communication process. Language learning is understood as learning to communicate through communication. İn this article the author shows the importance of English learning by the way of communication and she says that it is very important for the pilots future activity. Because there are very many physical, environmental and human consequences which accompishwith the debris on the field,misunderstandings, casualties, fatalities and so on.

Оқулық мәтіндерінің оқу сауаттылығын дамытудағы рөлі: когнитивтік және функционалдық талдау (PISA талаптары негізінде)

Құндақбаева Ләйлі Шегебайқызы — 2026-01-19

Мақалада оқулық мәтіндерінің оқушылардың оқу сауаттылығын дамытудағы маңызы когнитивтік және функционалдық тұрғыдан талданады. Зерттеу Халықаралық PISA зерттеуінің оқу сауаттылығына қойылатын талаптары негізінде жүргізіледі. Оқулық мәтіндерінің мазмұны, құрылымы, тілдік-стилистикалық ерекшеліктері, сондай-ақ олардың оқушының мәтінді түсіну, интерпретациялау, бағалау және өмірлік жағдаяттарда қолдану қабілеттерін қалыптастырудағы рөлі қарастырылады. Мақалада қазіргі білім беру жүйесінде қолданылып жүрген оқулық мәтіндерін жетілдіру жолдары мен оқу сауаттылығын арттыруға бағытталған әдістемелік ұсыныстар беріледі.

СОЦИАЛЬНО-ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ ВОЗМОЖНОСТИ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА ДЛЯ ПРЕДОТВРАЩЕНИЯ КИБЕРБУЛЛИНГА В ШКОЛЕ

Сулейменова Рабига Мухамедгалымкызы — 2026-01-19

В статье рассматриваются социально-педагогические возможности использования искусственного интеллекта (ИИ) в системе школьной профилактики кибербуллинга. Показано, что ИИ-инструменты наиболее результативны при встроенности в гуманистическую модель сопровождения, ориентированную на раннее выявление рисков, поддержку пострадавших, коррекцию поведения агрессоров и развитие медиаграмотности обучающихся. Обоснованы организационные и этические условия внедрения ИИ в образовательной организации, предложена структурно-функциональная модель, а также представлен пример интерпретации экспериментальных данных по динамике показателей школьной психологической безопасности и цифровой компетентности

POLICIES FOR HUMANITARIAN MODERNIZATION IN THE FIELD OF EDUCATION

Milka Petrova — 2026-01-19

In the contemporary world, education stands at a crossroads between technological expansion and the crisis of humanistic values. While digitalization, artificial intelligence, and global connectivity are transforming the ways we learn and communicate, there is an increasing need for a new type of modernization—one that encompasses not only the instrumental but also the spiritual and cultural dimensions of human development. It is within this context that the concept of humanitarian modernization emerges—a process of renewing education through the restoration of balance between knowledge and humanity, between technological progress and moral responsibility
Humanitarian modernization in education implies not merely the introduction of new methods and technologies but a profound axiological rethinking of what it means to be an educated person in the twenty-first century. As Nussbaum (2010) notes, contemporary education often follows the logic of economic efficiency and consequently loses its ability to cultivate citizens capable of empathy and critical thinking. In this sense, modernization must be not only technological but, above all, humanistic in nature

AUTOMATION AND PROSPECTS FOR THE USE OF MAN-MADE WASTE FROM METALLURGY AND ENERGY ENTERPRISES (CIS COUNTRIES)

К. Akishev — 2026-01-19

The use of man-made waste from metallurgy and energy enterprises is an urgent problem for the CIS countries due to the significant accumulated volumes and low share of processing and the insufficient level of automation of their processing. The need for a solution is due to the need to involve secondary resources in industrial turnover and the transition to a circular economy

ПРОЕКТИРОВАНИЕ МАНЕКЕНОВ ЖЕНСКИХ ФИГУР ПО ВОЗРАСТНЫМ ГРУППАМ

Нүрбай С.Қ — 2026-01-19

В нынешних экономических условиях для предприятий легкой промышленности и торговли особую актуальность приобретают вопросы обеспечения населения высококачественной конкурентоспособной одеждой и снижения себестоимости выпускаемой продукции. Одним из наиболее важных факторов, обеспечиваюших высокий покупательский спрос и быструю реализацию швейной продукции, является качество одежды.

Именно на этапе конструирования одежды закладываются качество будущего изделия и экономическая эффективность его производства. В условиях промышленного изготовления одежды при отсутствии конкретного заказчика основным средством для контроля качества посадки швейных изделий и задания их объемно-пространственной формы являются манекены[1].

В Республике Казахстан отсутствуют предприятия, выпускающие промышленные манекены. Предприятия используют манекены зарубежного производства: России, Турции, Италии и др. стран. Разработанные промышленные манекены в Российской Федерации для контроля качества одежды применим только для российских производителей, так как отражает только размерные характеристики россиян.

Исходной информацией для разработки контрольных манекенов должны быть данные антропометрических измерений населения Казахстана. Ввиду отсутствия в настоящее время отечественного предприятия по выпуску контрольных манекенов, актуальны разработка проектной документации по их производству. Производителям из Казахстана нужны промышленные манекены с параметрами местного населения для массового производства качественной одежды.

В результате исследований были разработаны способы проектирования промышленных женских манекенов младшей и старшей возрастных групп по данным антропометрических измерений населения России и Республики Казахстан для проведения сравнительного анализа параметров промышленных женских манекенов [5].

Design and development of a cloud-based HPC system for scientific computing

Zhang Zhuo — 2026-01-19

The rapid development of research based on processing large amounts of data has increased the need for high-performance computing (HPC) solutions that combine power with flexibility, scalability and cost-effectiveness. Traditional on-premises HPC infrastructures face limitations related to scaling hardware resources, high maintenance costs, and inefficient use of computing power. In this context, cloud-based HPC systems are becoming a promising alternative, providing access to on-demand resources and supporting a wide range of scientific tasks.

This paper presents the architecture and implementation of a cloud-based HPC system focused on scientific computing. The proposed solution combines virtualized and containerized resources, high-speed interconnections, distributed storage, and automated resource management mechanisms. Special attention is paid to workload orchestration, scalability, fault tolerance, and efficient use of heterogeneous resources, including CPU and GPU. The system supports parallel computing models such as MPI and OpenMP, as well as workflows specific to scientific simulations, modeling, and data analysis.

The results of the experimental evaluation show that the proposed cloud-based HPC system provides performance comparable to traditional cluster solutions, while offering higher flexibility and scalability. The data obtained confirms that cloud technologies are able to effectively support high-performance computing tasks, reducing infrastructure costs and increasing accessibility for research organizations. The findings of the study contribute to the development of next-generation HPC platforms and provide practical recommendations for deploying scientific computing workloads in a cloud environment

Optimized OpenGL-Based Engine for Large-Scale 3D Reservoir Model Visualization

Yang Yuchen — 2026-01-19

The depiction of extensive three-dimensional (3D) reservoir models is of utmost importance in geological research, reservoir simulation, and decision-making processes within the oil and gas sector. However, the escalating quantity and intricacy of geological data present substantial computational and graphical obstacles for existing visualization systems. This paper introduces an enhanced OpenGL-based visualization framework, tailored for real-time rendering and interactive exploration of extensive 3D reservoir models.

The goal of this study is to create and assess a cutting-edge visualization framework that can effectively handle vast geological datasets while maintaining high-quality rendering and responsiveness. The proposed framework leverages a range of optimization techniques, including LOD management, spatial data partitioning, GPU-based parallel processing, and efficient memory buffering. These methods significantly reduce rendering latency and memory consumption when visualizing intricate reservoir structures.

The research process involves implementing the visualization framework using modern OpenGL standards, followed by conducting performance tests on large reservoir datasets with varying grid resolutions and complexities. Key performance metrics such as frame rate, memory usage, and rendering time are analyzed and compared with traditional visualization approaches.

The findings indicate that the enhanced OpenGL-based engine significantly enhances rendering performance and scalability, allowing for seamless real-time interaction with large-scale 3D reservoir models. This innovative approach contributes to the advancement of visualization technologies for geological applications and provides a practical tool for improving reservoir analysis and engineering processes

PLANT GROWTH REGULATORS AS INSTRUMENTS FOR ARCHITECTURAL OPTIMIZATION AND YIELD FORMATION IN OILSEED FLAX

Tezekbayeva A.E. — 2026-01-19

Plant growth regulators (PGRs) represent an important agronomic tool for improving crop productivity through the regulation of canopy architecture and physiological processes. In oilseed flax (Linum usitatissimum L.), yield formation largely depends on early canopy development and reproductive sink establishment; however, the relationships between canopy photosynthetic activity and yield structure remain insufficiently understood. This study aimed to assess the effects of different plant growth regulators on canopy architecture, yield structure components, and productivity of oilseed flax under field conditions.

Field experiments were conducted using biostimulant-based growth regulators applied at critical growth stages. Canopy development was evaluated by plant height and normalized difference vegetation index (NDVI), while yield structure was characterized by capsule number per plant, seed number per capsule, thousand-seed weight, and final yield. Data were analyzed using analysis of variance and correlation analysis.

Plant growth regulator application significantly enhanced canopy photosynthetic activity, particularly at the flowering stage, as reflected by increased NDVI values. However, yield improvement was primarily driven by changes in yield structure rather than canopy vigor alone. Capsule number per plant showed a strong positive correlation with seed yield, identifying it as the main yield-determining component. The biostimulant treatment resulted in the highest capsule number and yield by combining enhanced photosynthetic activity with efficient assimilate allocation to reproductive organs. Nitrogen- and micronutrient-based treatments predominantly increased source activity, whereas boron improved reproductive efficiency.

Overall, the results demonstrate that optimizing canopy architecture and source–sink relationships through plant growth regulators is an effective strategy for stabilizing oilseed flax yield under variable environmental conditions.

Күнделікті өмірдегі химия (9-сынып) (Авторлық бағдарламаны тәжірибеде қолдану және зерттеу нәтижелері)

Бекманова Акмарал Елибаевна — 2026-01-19

Бұл мақалада 9-сынып оқушыларына арналған «Күнделікті өмірдегі химия» атты авторлық бағдарламаны оқу үдерісінде қолдану тәжірибесі мен зерттеу нәтижелері ұсынылады. Бағдарлама оқушылардың химия ғылымына деген қызығушылығын арттыру, білімді өмірлік жағдаяттармен ұштастыру, функционалдық және ғылыми-жаратылыстану сауаттылығын дамытуға бағытталған. Зерттеу барысында жобалық жұмыс, тәжірибелік эксперимент, проблемалық оқыту, интербелсенді тапсырмалар және цифрлық ресурстарды интеграциялау әдістері қолданылды. Әдістеме мектеп оқушыларының зерттеушілік дағдыларын, құндылыққа негізделген көзқарасын және дербес оқу белсенділігін дамытуға оң әсерін тигізді

IMMUNOMODULATING EFFECT OF SAUMAL IN ATOPIC DERMATITIS

Syzdykova Aigul A — 2026-01-19

Atopic dermatitis (AD) remains one of the most common chronic inflammatory and allergic skin diseases, characterised by recurrent episodes, severe itching, skin barrier dysfunction and reduced quality of life for patients. The pathogenesis of the disease is based on immune disorders, including a predominance of the Th2 response and increased production of immunoglobulin E. Despite the availability of standard therapeutic approaches, control of the disease often remains inadequate, and long-term use of medications is associated with the risk of side effects. In this regard, nutritional and non-drug methods with immunomodulatory potential are of particular interest.

Лимфоаденопатия кезіндегі лимфа түйінінің гистологиялық өзгерісі

Максимова Аида Азаматовна — 2026-01-19

Лимфаденопатия науқастардың көбінде қатерсіз және өздігінен өтетін жағдай болып табылады.(1)Дене шамамен 600 лимфа түйінінен тұрады, бірақ олардың тек субмандибулярлық, аксиллярлық және ингвинальды топтары ғана қалыпты жағдайда пальпациялануы мүмкін.(2) Лимфаденопатия кез келген жас тобында, симптомды немесе симптомсыз адамдарда, бір немесе бірнеше аймақта кездесуі мүмкін. Бұл көптеген аурулармен байланысты. Патологиялық лимфа түйіні науқас тарапынан байқалуы, медицина қызметкері тексеру кезінде анықтауы немесе радиологиялық әдістермен анықталуы мүмкін.(3)Лимфоаденопатия кезіндегі өзгерістерді анықтау лимфа түйіндерінің басқа патологияларымен шатастырып алмауға көмектеседі.

Атеросклероздағы эндотелий дисфункциясы: гистологиялық зерттеу

Абдужалилова Аружан Жомартовна — 2026-01-19

Бұл ғылыми мақалада атеросклероздың морфологиялық негіздері, патогенездік тетіктері және клиникалық маңызы жан-жақты талданады. Зерттеудің өзектілігі XXI ғасырда жүрек-қантамыр ауруларының әлемдік өлім көрсеткіштерінің жетекші себебі болып отырған атеросклероздың кең таралуымен және оның жасару үрдісімен байланысты. Мақалада эндотелий дисфункциясының бастама фактор ретіндегі рөлі, липопротеидтердің әсіресе ЛПНП-ның оксидациясы, қабыну жасушаларының интимада жинақталуы және тегіс бұлшықет жасушаларының миграциясы атерогенездің негізгі сатылары ретінде қарастырылады. Сонымен қатар атеросклеротикалық бляшканың түзілуі, оның құрылымдық элементтері, тұрақсыздану механизмдері және жедел тромбозға әкелетін асқынулары морфологиялық және молекулалық деңгейлерде сипатталады. Эпидемиологиялық деректер атеросклероздың дамуына генетикалық және модификацияланатын факторлардың бірдей ықпал ететінін, ал қоғамдағы урбанизация, гиподинамия және дұрыс тамақтанбау сияқты факторлардың ауру таралуын жылдамдатқанын көрсетеді. Зерттеу нәтижелері атеросклерозды ерте диагностикалаудың, қауіп факторларын түзетудің және патогенезге бағытталған терапиялық стратегияларды жетілдірудің маңыздылығын негіздейді.

Population Pharmacokinetics of Antiretroviral Drugs in HIV-Infected Indian Cohorts: Impact of Genetic Polymorphisms on CYP3A4 Metabolism

Faizan H. Hussain — 2026-01-19

Background: Antiretroviral therapy (ART) is essential for controlling HIV infection, yet significant inter-individual differences in drug pharmacokinetics (PK) can compromise treatment efficacy, especially in genetically diverse populations such as India. Cytochrome P450 3A4 (CYP3A4) is the primary enzyme metabolizing protease inhibitors (PIs) like lopinavir and atazanavir. Polymorphisms in CYP3A4 and associated genes can alter drug exposure, but specific data for Indian cohorts remain underrepresented.

Objective: To construct a population PK model for lopinavir and atazanavir in HIV-infected Indian patients and assess the influence of CYP3A4 polymorphisms on metabolism.

Methods: A prospective cohort study enrolled 150 HIV-positive adults from Western India receiving ritonavir-boosted lopinavir or atazanavir. Plasma concentrations were measured at various post-dose intervals. Genotyping targeted CYP3A41B, CYP3A422, and CYP3A5*3 using PCR-RFLP. NONMEM software facilitated population PK modeling, incorporating covariates including demographics and genotypes.

Results: Median lopinavir clearance was 5.8 L/h (IQR: 4.2-7.5 L/h). Homozygous CYP3A422 carriers displayed 45% reduced clearance versus wild-type (P=0.018), yielding 120% elevated trough levels. The CYP3A53/3 genotype, prevalent at 62%, correlated with 32% lower atazanavir clearance (P=0.032). CYP3A41B showed no notable effect. Model predictability was strong (R²=0.82).

Conclusion: CYP3A4 polymorphisms markedly modulate PI pharmacokinetics in Indian HIV patients, underscoring the value of genotype-informed dosing for enhanced efficacy and reduced toxicity.

Morphology of the Sinus of Valsalva, Aortic Valve, and Pulmonary Valve in Normal Hearts and in Aortic Hypoplasia

Tasbulat Dosayev — 2026-01-19

Congenital heart defects (CHDs) occupy one of the leading positions among congenital developmental defects. The incidence of CHDs worldwide ranges from 2.4 to 14.2 per 1,000 newborns. Timely diagnosis of this pathology and appropriate surgical correction are extremely important.

Without timely treatment, approximately 55% of children with congenital heart disease die within the first year of life, and 85% by the age of 5.

Aortic hypoplasia is a congenital disorder in which the aortic arch diameter is only 60% or less of normal. The valvular apparatus of the heart carries a large functional load and is one of the first structures of the cardiovascular system to be involved in pathological processes in congenital heart disease. In this regard, the determination of the morphological and morphometric characteristics of its individual components is an urgent task in cardiology.

Aim of the study. Determine the morphometric parameters of the aortic valves and sinus of Valsalva in the norm and their changes in congenital aortic hypoplasia.

EPIDEMIOLOGICAL ASPECTS AND EFFECTIVENESS OF SCREENING PROGRAMMES AT THE PRIMARY HEALTH CARE LEVEL IN KAZAKHSTAN

Arman Khozhayev — 2026-01-19

in this scientific and analytical work, the indicators of incidence and mortality from cervical cancer, breast cancer and colorectal cancer in the regions of our country are considered. The screening methods currently used and the results of this preventive survey of the population are described in detail. Detailed step-by-step algorithms are presented, and the principles of organization and diagnostic capabilities of the screening program for the active detection of these nosological forms of malignant neoplasms in clinically asymptomatic individuals are reflected

The Evolution of Kazakhstan’s Constitution: Transformation Since 1991

Abdelazim Ismail — 2026-01-19

This article examines the development of the Constitution of the Republic of Kazakhstan from the final years of the Soviet Union to the present day. It traces the constitutional transition from Soviet-era constitutionalism through the early post-independence period and the adoption of the 1995 Constitution, which established a strong presidential system. Particular attention is paid to the role of constitutional amendments as instruments of political and institutional management, as well as to the gradual evolution of governance structures through controlled reform. The article also analyses the constitutional implications of leadership transition and the 2022 constitutional reforms, assessing whether these changes represent a substantive shift toward enhanced constitutionalism or a continuation of incremental adaptation. Through a legal-historical and comparative approach, the article argues that Kazakhstan’s constitutional development has been characterised by continuity, stability-oriented design, and pragmatic reform rather than abrupt constitutional rupture. The study concludes that constitutional change in Kazakhstan remains an ongoing process shaped by both legal norms and political practice.

Жасөспірімнің тұлғалық өсуі: агрессияны ресурска айналдыру (8-9 сыныптар) (Авторлық бағдарламаны тәжірибеде қолдану және зерттеу нәтижелері)

Оралбек Манар Тұрарқызы — 2026-01-19

Бұл мақалада жасөспірімдердің агрессиялық мінез-құлқын конструктивті бағытқа бұру, агрессияны тұлғалық дамудың ішкі ресурсына айналдыру мәселелері қарастырылады. Авторлық бағдарлама 8-9-сынып оқушыларының эмоционалдық өзін-өзі реттеуін, әлеуметтік дағдыларын, стресске қарсы тұру қабілетін қалыптастыруға бағытталған. Мақалада бағдарлама мазмұны, қолданылған технологиялар, нақты сабақ үлгілері, зерттеу нәтижелері мен тиімділікті арттыруға ұсыныстар берілген. Зерттеу барысында оқушылардың агрессия деңгейі мен эмоционалдық құзыреттілігін бағалау үшін диагностикалық әдістемелер кешені қолданылды. Бағдарлама нәтижелері агрессияны басқару дағдыларының айтарлықтай жақсарғанын және оқушылардың қарым-қатынастағы сенімділігінің артқанын көрсетті. Бұл материал мұғалімдерге, психологтарға және тәрбие жұмысын ұйымдастыратын мамандарға практикалық көмек бола алады

Main issues of the peer bulling among the children, and preventing strategies

Shahinzade Gunel Ogtay — 2026-01-19

Peer bullying is a significant problem hindering the safety of schools and the social security of students. For a behavior to be considered bullying, it is important that the negative behavior is persistent. Bullying behavior in the school environment must have shared roles among the participants. It is not possible to be a bully or to bully alone in society, because bullying occurs within society and continues with the participation of other individuals. Besides the roles of bully and victim, there are other roles shared by individuals. It is not possible to say that there is only one type of behavior in peer bullying. Systematic efforts should be made to prevent bullying in schools.

What is Peer Bullying? - Peer bullying is a type of abuse where a child is repeatedly and intentionally mistreated by one or more peers.