ЖЕТІСУ ӨҢІРІ ТЕКЕЛІ–ҮШТӨБЕ АЙМАҒЫНДАҒЫ 2011–2024 ЖЫЛДАРДАҒЫ ҚАР ҚАЛЫҢДЫҒЫНЫҢ ДИНАМИКАСЫН ТАЛДАУ ЖӘНЕ МАТЕМАТИКАЛЫҚ МОДЕЛІ - Зауре Ниязбековна Канапиянова; Жанбай Шуйншалиевич Узденбаев; Айжан Асхатқызы Мырзахметова (Research Retrieval and Academic Letters, 2025)
Бұл жұмыста Жетісу облысының Текелі–Үштөбе аймағындағы 2011–2024 жылдар аралығында қалыптасқан қар жамылғысының көпжылдық өзгерістері статистикалық тәсілдер көмегімен зерттелді. Уақыттық қатар көрсеткіштері талданып, қар қабатының ұзақ мерзімді ауытқу бағыттары мен негізгі ерекшеліктері анықталды. Трендті бағалау үшін сызықтық регрессиялық үлгі, ал қатардың құрылымдық қасиеттерін сипаттау үшін ARIMA типіндегі модель қолданылды. Бөлініп алынған параметрлер негізінде алдағы жылдарға арналған болжам жасалып, зерттеу аумағында қар қалыңдығының баяу төмендеу үрдісі сақталатыны анықталды. Алынған нәтижелер өңірдегі климаттық өзгерістердің қар режиміне ықпалын бағалауға және табиғи ресурстарды жоспарлауға мүмкіндік береді.