КӨКСАРАЙ КОНТРРЕТТЕГІШІНІҢ НЕГІЗГІ МАҚСАТЫ ТУРАЛЫ

Abstract

Сырдария өзені арнасының жіберу қабілетінің шектеулілігінен 1991 жылдан бастап артық су­лар Арнасай сағасына үнемі жі­беріліп тұрды. Ол 2004 жылы толып кетті. Өзбекстан су төгін­ді­лерін реттеу мақсатында 2004 жылы Арнасайда екі қоршау құ­рылыстарын (бөгеттерін) сал­ды. Сол уақыттан бері Шардара су қоймасынан Арнасай көлдері жү­йесіне суды төгу көлемі су қой­масын пайдалану қағидаларымен бекітілген секундына 2160 текше метрден секундына 600-700 текше метрге дейін шектелді.

Сондықтан қажеттілігіне қа­рай және қолданыстағы қағида­ларға қарамастан Шардара су қой­ма­сынан Сырдария өзенінің арнасы бойынша қыста суды жіберу кө­лемі ұлғайтылды. Бұл тиісті ма­те­риалдық залалдар тудыр­ған бір­қа­тар апатты су тасқын­дары­на, ирри­гациялық жүйелерді және Оңтүс­тік Қазақстан және Қызылорда облыстарындағы жекелеген елді мекендерді су басуға әкеп соқты.

Қазіргі уақытта Қызылорда қа­ласынан төмен Қараөзек ағы­сы­ның бас жағында қосымша су жинау құрылысы салынды, ол 2006 жылдың күзінен бастап, ағыс­қа судың артық шығын­дары­ның бө­лі­гін төгуге және Әйтеке бөге­ті­нен төмен учаскедегі өзен­нің негізгі арнасын жарым-жар­ты­лай босатуға мүмкіндік береді.