AYAQQABI SƏNAYESİ MÜƏSSİSƏLƏRİNİN TİMSALINDA RƏQABƏT, İNNOVASİYA VƏ İNKİŞAF STRATEGİYALARI
Abstract
Müasir yüksək texnologiyalı malların bazarları "dağıdıcı" texnologiyaların, ən son sənaye mallarının istifadə müddətinin əhəmiyyətli dərəcədə azalmasının, artan istehlak tələblərinin, rəqabətin daha mürəkkəb forma və üsullarının, təşkilati və innovasiyaların təsiri altında dinamik şəkildə dəyişir. Ölkə şirkətlərinin ümumi rəqabət strategiyasında innovasiyaların rolunu qiymətləndirmək üçün müxtəlif empirik metodlardan istifadə etmək olar. Tədqiqat üçün əsas kimi biz iqtisadi fəaliyyət növü və müəssisələrin həcminə görə sistemləşdirilmiş istehsal sənayesi və xidmət sektoru müəssisələrinin nümunəsini götürəcəyik. Nümunə hasilat sənayesinin 11 sektorundan ibarətdir: yeyinti, yüngül sənaye; ağac emalı, ağacdan məmulatlar, kağız, karton və onlardan məmulatlar istehsalı; nəşriyyat və poliqrafiya fəaliyyəti; kimya və neft kimyası; qara və əlvan metallurgiya, metal emalı; maşın və avadanlıqların istehsalı; alətlər; avtomobil sənayesi; nəqliyyat mühəndisliyi (avtomobil sənayesi istisna olmaqla)tikinti materiallarının istehsalı [2, s. 56].
Təhlillərin nəticələrinə əsasən müəyyən edilmişdir ki, şirkətin ümumi rəqabət strategiyasında innovasiya fəaliyyəti mikro səviyyədə baş verən innovasiya proseslərinin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biridir. Seçmə sorğu müəssisələrin öz maliyyə uğurlarını innovativ fəaliyyətlə nə dərəcədə əlaqələndirdiyini qiymətləndirməyə imkan verdi. Ölkə müəssisələrinin rəhbərləri tərəfindən aparılan sorğu əsasında bu əlaqəni və qarşılıqlı asılılığı tədqiq etməyə imkan verən 3 amil müəyyən edilmişdir. İlk ikisi konkret şirkətlərin əsas rəqabət üstünlüklərinin subyektiv qiymətləndirmələrini, eləcə də bazarın digər iştirakçıları haqqında fikirlərini birləşdirir. Bu, şirkət liderlərinin məhsulların/xidmətlərin yeniliyini müəssisənin inkişaf strategiyalarının digər prioritetləri arasında necə yerləşdirdiyini anlamağa imkan verir. Üçüncü amil kommersiya uğuru üçün proses və təşkilati innovasiyaların tətbiqinin nə dərəcədə əhəmiyyətli olduğunu müəyyən etmək və təhlil etmək, habelə texnoloji yenilənmə və istehsalın yenidən təşkili üçün potensial tələbi dolayı yolla qiymətləndirmək üçün məlumat verir (tədqiq olunan müəssisələrin bir hissəsi kimi).
