КӨКӨНІС ЕГІЛГЕН КҮҢГІРТ ҚАРА ҚОҢЫР ТОПЫРАҚТАРДЫҢ ФИЗИКАЛЫҚ, АГРОХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ
Keywords:
күңгірт қара қоңыр топырақ, физикалық қасиеттері, су өткізгіштік, гумус, гидролиздк азот, фосфор, калийAbstract
Іле Алатауының тау бөктеріндегі 70 жыл бойы суармалы егістікке пайдаланылған қара-қоңыр топырақтары тың жерлердің топырақтарымен салыстырғанда елеулі өзгерістерге ұшырады. Зерттеулердің нәтижесінде ұзақ уақыт бойы суармалы жағдайда көкөніс өсірген кезде топырақ тығыздығының артқаны, топырақ құрылымының нашарлағаны, су өткізгіштігінің нашарлағаны байқалады. Органикалық қалдықтардың қарқынды минерализациялануы қара-қоңыр топырақтарда гумус заттарының жетіспеушілігіне әкеледі де, олардың құнарлылығын төмендетуге әкеледі. Тәжірибе теліміндегі гумустың мөлшерінің топырақ кескіні бойынша біркелкі таралуын суару және бір кездерде суару егістігіне жоспарланған телімдердегі топырақтүзілу үрдістерімен түсіндіруге болады. Минералды тыңайтқыштарды қолдану: гидролиздік азот, фосфор мен калийдің жалы түрлері сияқты құнарлылық элементтерінің мөлшерін арттырады.