XARİCİ VALYUTA MƏZƏNNƏLƏRİNİN İDARƏ OLUNMASI VƏ MAKROİQTİSADİ SABİTLİYƏ TƏSİRİ

Abstract

Xarici valyuta məzənnəsi müasir iqtisadi münasibətlər sistemində mühüm yer tutur. O, sadəcə bir valyutanın digər valyuta ilə dəyişdirilmə nisbəti deyil, həm də ölkənin iqtisadi vəziyyətini, xarici ticarət imkanlarını, maliyyə sabitliyini və bazar iştirakçılarının gözləntilərini əks etdirən əsas göstəricilərdən biridir. Valyuta məzənnəsində baş verən dəyişikliklər idxal və ixrac qiymətlərinə, inflyasiyaya, investisiya mühitinə və əhalinin alıcılıq qabiliyyətinə birbaşa təsir göstərir. Qloballaşma şəraitində valyuta məzənnəsinin idarə olunması daha da mürəkkəbləşmişdir. Kapital axınlarının sürətlənməsi, beynəlxalq ticarətin genişlənməsi, enerji qiymətlərindəki dəyişikliklər və qlobal maliyyə bazarlarında yaranan qeyri-sabitlik ölkələrin məzənnə siyasətinə ciddi təsir edir. Bu səbəbdən valyuta məzənnəsinin sabitliyi yalnız maliyyə sahəsinin deyil, bütövlükdə milli iqtisadi təhlükəsizliyin əsas istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirilir. Məqalədə xarici valyuta məzənnəsinin iqtisadi mahiyyəti, onun formalaşmasına təsir edən əsas amillər, məzənnə rejimləri və idarəetmə mexanizmləri təhlil edilir. Xüsusilə Azərbaycan kimi enerji gəlirlərindən asılı iqtisadiyyatlarda valyuta məzənnəsinin sabitliyinin qorunması makroiqtisadi tarazlığın təmin edilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır .