ŞƏHƏR TULLANTILARININ AĞILLI IDARƏ OLUNMASINDA IOT ƏSASLI SENSOR SISTEMLƏRININ TƏTBIQI VƏ OPTIMALLAŞDIRILMASI

Authors

  • Banuçiçək Nuriyeva Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin Kompüter mühəndisliyi fakültəsi magistrantı, Bakı, Azərbaycan, ORCID: https://orcid.org/0009-0007-5635-2514

Keywords:

Ağıllı tullantı idarəetməsi, IoT sensor sistemləri, şəhər tullantılarının monitorinqi, optimal toplama marşrutları, ağıllı şəhər texnologiyaları

Abstract

Bu məqalədə şəhər tullantılarının ağıllı idarə olunması üçün IoT (İnternet of Things) əsaslı sensor sistemlərinin tətbiqi və optimallaşdırılması mövzusu araşdırılmışdır. Müasir şəhərlərdə əhali sayının artması və tullantı həcminin çoxalması ənənəvi tullantı toplama üsullarının səmərəsizliyini ortaya qoyur və həm iqtisadi, həm də ekoloji problemlərə səbəb olur.

Məqalədə, tullantıların real vaxtda monitorinqi üçün sensor şəbəkələrinin yerləşdirilməsi, məlumatların mərkəzləşdirilmiş işlənməsi və optimal toplama marşrutlarının hesablanması üsulları təhlil edilmişdir. Tədqiqatda IoT sensorları vasitəsilə tullantı konteynerlərinin doluluq səviyyələrinin avtomatik izlənməsi və məlumatların mərkəzi serverdə təhlili metodları tətbiq edilmiş, nəticədə tullantı toplama prosesinin vaxtı və xərcləri azaldılmışdır.

Əldə olunan nəticələr göstərir ki, IoT əsaslı sistemlər tullantı toplama səmərəliliyini artırır, enerji sərfiyyatını azaldır və idarəetmədə operativ qərar qəbulunu asanlaşdırır. Məqalə həmçinin gələcəkdə ağıllı şəhər ekosistemlərinə inteqrasiya imkanlarını və sistemin ekoloji və iqtisadi faydalarını müzakirə edir. Bu tədqiqat həm şəhər tullantı idarəetmə sistemlərinin inkişafına töhfə verir, həm də ağıllı şəhər texnologiyalarının tətbiqi sahəsində praktik tövsiyələr təqdim edir.

Published

2026-03-30

How to Cite

Banuçiçək Nuriyeva. (2026). ŞƏHƏR TULLANTILARININ AĞILLI IDARƏ OLUNMASINDA IOT ƏSASLI SENSOR SISTEMLƏRININ TƏTBIQI VƏ OPTIMALLAŞDIRILMASI. Interdisciplinary Science Studies, (12). Retrieved from https://ojs.publisher.agency/index.php/ISS/article/view/8133