ҚАЗАҚСТАН МЕН ҚЫТАЙ АРАСЫНДАҒЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДИПЛОМАТИЯНЫҢ ЖАҢА ҚҰРАЛДАРЫ: ЦИФРЛЫҚ САУДА, ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ ЖӘНЕ КӨЛІК ДӘЛІЗДЕРІ

Abstract

Мақалада Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасы (ҚХР) арасындағы экономикалық дипломатияның заманауи трансформационды модельдері мен жаңа құралдары кең ауқымда талданады. XXI ғасырдың екінші онжылдығындағы геосаяси қайшылықтар мен геоэкономикалық қайта құрулар жағдайында екі ел арасындағы стратегиялық өзара іс-қимыл дәстүрлі сауда-саттық пен шикізаттық бағыттан шығып, жоғары технологиялық, цифрлық және инфрақұрылымдық мазмұнға ие болды. Зерттеудің басты мақсаты – цифрлық сауда, индустриялық-инновациялық инвестициялық біріккен жобалар және Транскаспий халықаралық көлік бағдары (Орта дәліз) сияқты жаңа экономикалық дипломатия тетіктерінің Қазақстанның макроэкономикалық тұрақтылығы мен географиялық артықшылықтарын жүзеге асыруға тигізетін әсерін сыни тұрғыдан бағалау.

Зерттеудің әдіснамалық негізін жүйелік талдау, геоэкономикалық концептуализация, салыстырмалы-құқықтық талдау, статистикалық деректерді терең интерпретациялау және сценарийлік болжау тәсілдері құрайды. Зерттеудің негізгі нәтижелері көрсеткендей, «Бір белдеу, бір жол» бастамасы мен «Цифрлық Жібек жолы» тұжырымдамасының тоғысуы Қазақстанды Еуразия құрлығындағы негізгі транзиттік және логистикалық хабқа айналдырды. Сонымен қатар, мақалада цифрлық сауда мен технологиялық инфрақұрылымның қарқынды өсуімен қатар жүретін жүйелік тәуекелдер – цифрлық егемендікке қатерлер, асимметриялық өзара тәуелділік, инвестициялық міндеттемелердің қайтарымдылығы және сыртқы экономикалық қауіпсіздік мәселелері жан-жақты сараланады. Зерттеу қорытындысы бойынша екіжақты дипломатиялық диалогты нығайту, ұлттық мүдделерді қорғау және технологиялық трансфертті қамтамасыз етуге бағытталған практикалық-стратегиялық ұсыныстар тұжырымдалды.