Türkçe–Çince Dil İlişkileri ve Çinceye Geçen Türkçe Sözcükler Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Bu makalede, Türkçe ile Çince arasındaki dil ilişkileri ve Çinceye geçen Türkçe kökenli sözcükler üzerine yapılan araştırmalar incelenmiştir. Çalışmada tarihî dilbilim, etimoloji ve karşılaştırmalı dil inceleme yöntemlerinden yararlanılarak Türkçe–Çince arasındaki söz varlığı ilişkileri değerlendirilmiştir. Özellikle Çin kaynaklarında yer alan Türkçe kökenli sözcükler, eski Türk yazıtları ve Çinli Türkologların çalışmaları ele alınmıştır. Bununla birlikte, Türkçe ile Çince arasındaki dilsel etkileşimin yalnızca tek yönlü olmadığı, tarihî süreç içerisinde karşılıklı bir söz alışverişinin gerçekleştiği görülmüştür. Araştırmada, Çincedeki bazı sözcüklerin Türkçe ile fonetik ve anlamsal benzerlikleri olduğu, özellikle askerî, ticari, kültürel ve günlük yaşama ait kelimelerde karşılıklı etkileşimin belirgin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Çin’de eski Türk yazılı eserleri üzerine yapılan çalışmaların XX. yüzyıldan itibaren gelişerek sistemli bir Türkoloji araştırma alanına dönüştüğü sonucuna ulaşılmıştır.